Dokumenty do transportu towarów: list CMR i cały komplet, który sprawdza kontrola

List przewozowy CMR, podstawa

CMR to międzynarodowy list przewozowy wystawiany na podstawie konwencji z 1956 roku. Wypełnia się go w trzech egzemplarzach: dla nadawcy, dla przewoźnika i dla odbiorcy. To nie jest formalność do szuflady, w razie sporu o uszkodzony ładunek CMR jest głównym dowodem.

Najważniejsze pola:

• 1–3 - nadawca, odbiorca, miejsce dostawy.
• 6–12 - opis towaru, liczba opakowań, masa brutto. To, co tu wpisano, wyznacza granicę odpowiedzialności przewoźnika.
• 13 - instrukcje nadawcy, w tym dane do odprawy celnej.
• 18 - zastrzeżenia przewoźnika. Puste pole 18 oznacza, że towar przyjęto bez uwag.
• 24 - potwierdzenie odbioru z datą, podpisem i pieczęcią.

Pole 18 to najczęściej lekceważona rubryka. Jeśli kierowca widzi rozerwaną folię, wgnieciony karton czy mokrą paletę, wpisuje to przy załadunku. Wpisane później nie ma już wartości dowodowej.

Co musi mieć przewoźnik

• Licencja wspólnotowa i wypis z licencji na pojazd.
• Świadectwo kierowcy, jeśli kierowca jest spoza UE.
• Dowód rejestracyjny i badanie techniczne pojazdu oraz naczepy.
• Karta kierowcy do tachografu i zapisy z ostatnich 28 dni.
• Polisa odpowiedzialności - OCP dla przewoźnika, OC spedytora dla organizatora przewozu.
• Zaświadczenie ADR i świadectwo dopuszczenia pojazdu przy towarach niebezpiecznych.

Co przygotowuje nadawca

• Faktura handlowa i specyfikacja albo packing list.
• Dokument T1 przy przewozie towarów niewspólnotowych przez UE.
• Zgłoszenie wywozowe EX przy eksporcie poza Unię.
• Świadectwo fitosanitarne lub weterynaryjne dla żywności, roślin i produktów pochodzenia zwierzęcego.
• Karta charakterystyki i klasyfikacja UN przy ładunkach ADR.
• Zgłoszenie SENT dla towarów wrażliwych, zob. system SENT.

Ile trzymać dokumenty

Roszczenia z konwencji CMR przedawniają się po roku, a przy rażącym niedbalstwie po trzech latach. Dlatego komplet dokumentów przewozowych warto trzymać co najmniej trzy lata, nie rok, jak często się przyjmuje.

e-CMR

Elektroniczna wersja listu ma tę samą moc prawną w państwach, które przyjęły protokół dodatkowy. Praktyczna korzyść to natychmiastowe potwierdzenie dostawy, nie trzeba czekać, aż kierowca dowiezie papier do biura. Warto sprawdzić, czy kraj docelowy honoruje e-CMR, bo nie wszystkie go ratyfikowały.

Najczęstsze pytania

Kto wystawia CMR?
Formalnie nadawca, w praktyce często przewoźnik lub spedytor na podstawie danych nadawcy. Odpowiedzialność za prawdziwość danych o towarze zostaje po stronie nadawcy.

Co, jeśli odbiorca nie podpisze pola 24?
Dostawa jest niepotwierdzona, a to blokuje rozliczenie i osłabia pozycję w razie reklamacji.

Czy CMR jest potrzebny w przewozie krajowym?
Nie jest obowiązkowy, ale bywa stosowany. Przewóz krajowy regulują przepisy Prawa przewozowego.

Kto odpowiada za dokumenty celne?
Nadawca dostarcza dane i dokumenty, przewoźnik odpowiada za ich przewiezienie i przedstawienie. Odprawę prowadzimy w ramach obsługi celnej.